برج نوری به عنوان یک سازه فلزی بزرگ و پرکاربرد در حوزه روشنایی شامل قطعات زیادی است که ما در ادامه به معرفی تعدادی از قطعات اصلی می پردازیم:
نکته ای که در مورد قطعات برج نوری وجود دارد این است که برج نوری بر اساس ساختار و ارتفاع ممکن است قطعات متفاوتی را استفاده کند به طور مثال چراغ چشمک زن و صاعقه گیر برای برج نوری ارتفاعات بالا استفاده میکند و یا برای برج نوری متحرک سیستم بالابرنده استفاده میشود که در برج نوری ثابت این سیستم نیازی نیست.
معمولا برای برج نوری 9 متری و برج نوری 12متری نوع و مشخصات قطعات یکسان است و برای برج نوری 15 متری و برج نوری 18 متری نیز قعات یکسان استفاده میشود.

قطعات برج نوری
بدنه اصلی
بدنه برج نوری از فولاد ST37 به صورت چندوجهی (6 تا 12 وجهی) و در قطعات 6 متری ساخته میشود. با افزایش ارتفاع برج نوری تعداد وجه را بیشتر در نظر میگیرند.
سبد نگهدارنده
این بخش از برج نوری همانطور که از نامش پیداست وظیفه نگهداری پروژکتورها را دارد که به دو صورت متحرک و یا ثابت طراحی میگردد و با توجه به کاربری آن به صورت دایره ای یا سبد ساخته میشود. برای هدهای معمولی با 4 تا 6 پروژکتور قطر 60 تا 120 سانتیمتر و برای هدهای بزرگتر با 8 تا 12 پروژکتور قطر 120 تا 180 سانتیمتر در نظر گرفته میشود. ضخامت هد: معمولا بین 20 تا 50 سانتیمتر است.
بیس پلیت
یک صفحه فولادی تقویت کننده است که در محل اتصال ستون ها و بیس پلیت قرار میگیرد. که وظیفه اصلی آن افزایش استحکام و پایداری سازه در برابر نیروهای مختلف است. وقتی برج نوری در معرض باد، لرزش یا بارهای جانبی قرار میگیرد، نیروها در نقاط اتصال به صورت متمرکز وارد میشوند. لچکی کمک میکند این نیروها به صورت یکنواخت در سطح بیس پلیت توزیع شده و از تمرکز تنش و آسیب دیدن سازه جلوگیری شود.
لچکی
معمولاً لچکیها از فولاد با مقاومت بالا ساخته میشوند تا توانایی تحمل بارهای سنگین را داشته باشند. ضخامت آنها بر اساس ابعاد سازه و میزان بارهای وارد شده تعیین میشود. لچکی را معمولا به صورت مثلثی طراحی میکنند که این طراحی برای برای اتصالاتی که نیروها به صورت کششی یا فشاری وارد میشوند، مناسب هستند.
سیستم بالابرنده
سیستم بالابر در برج نوری متحرک وظیفه جابهجا کردن هد یا سبد پروژکتورها را بر عهده دارد تا عملیات تعمیر، سرویس و تعویض چراغها بدون نیاز به جرثقیل یا بالابر انجام شود. این سیستم باعث میشود هد برج بهراحتی از بالاترین نقطه برج به سطح زمین منتقل شود و دسترسی به پروژکتورها بسیار سادهتر و ایمنتر باشد. عملکرد سیستم بالابر معمولاً بر پایه مجموعهای از الکتروموتور، گیربکس، سیم بکسل فولادی و قرقرهها انجام میشود. زمانی که اپراتور سیستم را فعال میکند، الکتروموتور شروع به چرخش میکند و نیروی تولیدشده از طریق گیربکس کنترل و به قرقره منتقل میشود سپس سیم بکسل هد برج را بهآرامی بالا یا پایین حرکت میدهددر برجهای کوتاهتر یا سبکتر، گاهی از سیستم دستی و هندلی استفاده میشود، اما در برجهای مرتفع و حرفهای معمولاً سیستم بالابر برقی به کار میرود تا حرکت هد نرمتر، سریعتر و ایمنتر باشد.
در این مدلها، گیربکس نقش بسیار مهمی در کنترل سرعت و جلوگیری از حرکت ناگهانی هد دارد. سیستم بالابر یکی از مهمترین بخشهای مهندسی برج نوری متحرک محسوب میشود و مستقیماً روی ایمنی و طول عمر برج تأثیر میگذارد. توان الکتروموتور با توجه به ارتفاع برج و تعداد پروژکتورها تعین میشود که هر چه موتور بزرگتر و قوی تری انتخاب کنیم قیمت آن نیز افزایش میابد که این یکی از دلایل افزایش قیمت برج نوری با ارتفاع بیشتر چرا که نیاز به استفاده از الکتروموتور بزرگتر دارد.
سیستم قفل ضد سقوط (پاراشوت)
برج های نوری با ارتفاع بالا برای افزایش ایمنی، سیستم بالابر معمولاً به تجهیزاتی مثل پاراشوت ضدسقوط، میکروسوئیچ و قفل مکانیکی مجهز میشود تا در صورت بروز مشکل، از سقوط هد جلوگیری شود.
صاعقه گیر
- کاربرد: برای محافظت از برج در برابر صاعقه استفاده میشود.
- عملکرد: این میله صاعقه را جذب و به زمن منتقل میکند تا از آسیب به تجهیزات الکتریک یا خود برج جلوگیری کند.
- جنس: معمولا از فلز رسانا مثل مس یا آلومینیوم ساخته میشود.
- طول میله: بین 1 تا 2 متر بسته به ارتفاع سازه
- قطر میله: حدود 16 تا 25 میلیمتر
- سیستم ارت: حتما باید به یک سیستم اتصال به زمین مناس وصل شود تا تخلیه الکتریکی ایمن انجام شود.
- کابل ارت: مسی بدون روکش، سایز 50 تا 70 میلیمتر مربع
- مقاومت ارت: باید کمتر از 10 اهم باشد.
چراغ چشمک زن (خطر)
یک چراغ چشمک زن به رنگ قرمز که دارای یک صفحه سولار برای تغذیه جداگانه است و در بالای برج نوری قرار میگیرد تا از برخورد بالگرد به برج جلوگیری کند.
مشخصات فنی:
- نوع لامپ: LED با عمر طولانی (بیش از 50000 ساعت)
- رنگ نور: قرمز (برای شب) و در بعضی موارد رنگ سفید برای روز
- شدت نور: حداقل 10-32 کاندلا
- درجه حفاظت: IP65 یا IP66
- منبع تغذیه: 220 ولت AC یا پنل خورشیدی
- ویژگی ها: چشمک زن با فرکانس 20-60 بار در دقیقه

قیمت قطعات برج نوری
- بدنه: با افزایش ابعاد ارتفاع بدلیل اینکه مشخصات برج شامل قطر داخلی و ضخامت افزایش می یابد قیمت نهایی ساهز نیز افزایش می یابد.
- هد: هدهای بزرگ که باید تعداد زیادی پروژکتور روی آنها نصب شود نیاز دارند که از قوطب های قوی تر ساخته شوند به همین دلیل قیمت نهایی آنا بیشتر خواهد بود.
- سیستم بالابرنده: هرچه ارتفاع برج نوری و تعداد پروژکتورها بیشتر باشد توان سیستم بالابرنده نیز افزایش میابد در نتیجه قیمت سیستم نیز بیشتر خواهد شد.
- بیس پلیت و لچکی: با افزایش ارتفاع برج نوری نیاز است که ابعاد این دو قطعه نیز بیشتر شود به همین دلیل قیمت آنها نیز بیشتر خواهد شد.

سوالات متداول
اجزای اصلی برج نوری شامل چیست؟
اجزای اصلی برج نوری شامل بدنه فولادی، فونداسیون، بیسپلیت، لچکی، بولت و مهره، هد یا سبد نگهدارنده و پروژکتورهای LED است.
نوع و مشخصات قطعات برج نوری بر چه اساس تعیین میشود؟
نوع و مشخصات قطعات برج نوری براساس ارتفاع سازه و تعداد پروژکتورها تعیین میشود.
سیستم بالابرنده مناسب برج نوری کدام است؟
برای برجهای کوتاهتر و استفاده محدود، وینچ دستی گزینه اقتصادیتری است؛ اما در برجهای مرتفع یا پروژههایی که هد سنگین است، وینچ برقی کاربری راحتتری دارد.
کدام قطعات بیشتر نیاز به سرویس دارند؟
سیمبکسل، وینچ، قرقرهها، رولرها، سیستم قفل هد، کابلهای برق و پروژکتورها از مهمترین قطعاتی هستند که باید بهصورت دورهای بررسی شوند.
قطر سیم بکسل برج نوری متحرک بر چه اساس تعیین میشود؟
قطر سیم بکسل براساس وزن هد وپروژکتورها تعییم میشود.
آیا قطعات برج نوری قابل تعویض هستند؟
قطعاتی که به وسیله جوشکاری به سازه متصل نباشند مانند هد، سیستم بالابرنده، صاعقه گیر و چراغ چشمک زن قابلیت تعویض دارند.

