مشاهده ویدیوهای نصبشده در کانال بله (کلیک کنید)استفاده از صاعقهگیر در برج نوری یکی از مهمترین اقدامات برای افزایش ایمنی سازه، حفاظت از تجهیزات روشنایی و جلوگیری از خسارتهای ناشی از تخلیه الکتریکی آسمان است.
صاعقهگیر برج نوری چیست؟
صاعقهگیر تجهیزی است که در بالاترین نقطه برج نوری نصب میشود و وظیفه آن هدایت جریان ناشی از برخورد صاعقه به سیستم زمین (ارتینگ) است. این سیستم از وارد شدن انرژی بسیار زیاد صاعقه به بدنه سازه، تابلو برق، کابلها و پروژکتورها جلوگیری میکند و مسیر ایمنی را برای تخلیه جریان فراهم میسازد.
در برجهای نوری با ارتفاع ۱۲، ۱۸، ۲۴ و ۳۰ متر، استفاده از صاعقهگیر اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا احتمال برخورد صاعقه به سازههای مرتفع بسیار بیشتر از تجهیزات کمارتفاع است.
چرا برج نوری به صاعقهگیر نیاز دارد؟
برخورد مستقیم صاعقه میتواند خسارتهای سنگینی به برج نوری وارد کند. در بسیاری از موارد، این خسارتها تنها به سوختن پروژکتورها محدود نمیشود و ممکن است باعث آسیب به تابلوهای برق، کابلهای تغذیه، سیستمهای کنترلی و حتی ایجاد خطر برای افراد حاضر در محیط شود.
استفاده از صاعقهگیر مزایای متعددی دارد:
- محافظت از پروژکتورهای LED و تجهیزات روشنایی
- جلوگیری از آسیب به تابلو برق و تجهیزات الکتریکی
- افزایش ایمنی کارکنان و افراد حاضر در محیط
- کاهش هزینههای تعمیر و تعویض تجهیزات
- افزایش عمر مفید سیستم روشنایی
اجزای اصلی سیستم صاعقهگیر برج نوری
یک سیستم استاندارد حفاظت در برابر صاعقه معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل میشود:
میله صاعقهگیر
این بخش در بالاترین نقطه برج نصب شده و اولین نقطه برخورد صاعقه محسوب میشود.
هادی نزولی
هادی نزولی جریان صاعقه را از میله صاعقهگیر به سمت زمین هدایت میکند. این هادی باید دارای ظرفیت کافی برای عبور جریان بسیار زیاد صاعقه باشد.
سیستم ارتینگ
سیستم زمین یا ارت وظیفه تخلیه ایمن انرژی صاعقه را بر عهده دارد. کیفیت اجرای چاه ارت تأثیر مستقیمی بر عملکرد کل سیستم حفاظتی دارد.
اهمیت ارتینگ در عملکرد صاعقهگیر
حتی بهترین صاعقهگیر نیز بدون سیستم ارتینگ مناسب کارایی لازم را نخواهد داشت. اگر مقاومت چاه ارت بالا باشد، انرژی صاعقه بهدرستی تخلیه نشده و احتمال آسیب به تجهیزات افزایش پیدا میکند. به همین دلیل در طراحی برجهای نوری صنعتی، اجرای سیستم ارت استاندارد باید همزمان با نصب صاعقهگیر انجام شود.
کدام برجهای نوری به صاعقهگیر نیاز دارند؟
به طور کلی هرچه ارتفاع برج نوری بیشتر باشد، ضرورت استفاده از صاعقهگیر نیز افزایش مییابد. برجهای نوری نصبشده در معادن، پالایشگاهها، پتروشیمیها، بنادر، فرودگاهها، نیروگاهها و محوطههای صنعتی بزرگ باید به سیستم حفاظت در برابر صاعقه مجهز باشند.
در مناطق با رعدوبرق زیاد یا شرایط جوی ناپایدار، استفاده از صاعقهگیر حتی برای برجهای با ارتفاع کمتر نیز توصیه میشود.
نتیجهگیری
صاعقهگیر یکی از تجهیزات ضروری در برج نوری مرتفع محسوب میشود و نقش مهمی در حفاظت از سازه، تجهیزات روشنایی و افراد حاضر در محیط دارد. استفاده از صاعقهگیر استاندارد در کنار سیستم ارتینگ مناسب، میتواند خطرات ناشی از برخورد صاعقه را به حداقل برساند و از خسارتهای مالی سنگین جلوگیری کند. در پروژههای صنعتی و زیرساختی، توجه به این موضوع نهتنها یک انتخاب، بلکه بخشی از الزامات ایمنی و بهرهبرداری مطمئن از برج نوری است.
