تعیین فاصله مناسب بین پایههای چراغ پارکی یکی از مهمترین بخشهای طراحی روشنایی فضاهای سبز و محوطههاست. اگر فاصله کمتر از حد لازم باشد، هزینه پروژه افزایش پیدا میکند و خیرگی ایجاد میشود؛ اگر فاصله بیش از حد باشد، نقاط تاریک به وجود میآید و امنیت محیط کاهش مییابد.
در روشنایی پارکها، هدف اصلی ایجاد نور یکنواخت، ملایم و بدون آزار بصری است؛ بنابراین فاصله پایهها معمولاً کمتر از پایههای خیابانی در نظر گرفته میشود.
فاصله پایه چراغ در پارکهای کوچک و محوطههای محدود
عرض مسیر: ۲ تا ۴ متر
ارتفاع پایه: ۳ متر
توان چراغ LED: ۲۰ تا ۴۰ وات
در مسیرهای پیادهروی باریک، فاصله مناسب بین پایهها معمولاً بین ۱۵ تا ۱۸ متر است.
در فضاهای بسیار کوچک یا باغهای خصوصی، این فاصله میتواند به ۱۲ تا ۱۵ متر نیز کاهش یابد تا یکنواختی نور حفظ شود.
در این حالت نور باید ملایم و بدون خیرگی مستقیم باشد.
فاصله پایه چراغ در پارکهای محلی متوسط
عرض مسیر: ۴ تا ۸ متر
ارتفاع پایه: ۳ تا ۴ متر
توان چراغ LED: ۳۰ تا ۶۰ وات
در این شرایط فاصله نصب پایهها معمولاً بین ۱۸ تا ۲۲ متر در نظر گرفته میشود.
اگر از چراغ با زاویه پخش گسترده استفاده شود، فاصله میتواند تا ۲۳ متر نیز افزایش یابد.
در این فضاها معمولاً چیدمان یکطرفه در امتداد مسیر اجرا میشود.
فاصله پایه چراغ در بوستانهای بزرگ شهری
عرض محوطه یا مسیر: ۸ تا ۱۵ متر
ارتفاع پایه: ۴ تا ۶ متر
توان چراغ LED: ۵۰ تا ۱۰۰ وات
در پارکهای بزرگتر، فاصله بین پایهها معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ متر است.
برای پایه ۵ یا ۶ متری، فاصله میتواند تا ۲۵ متر افزایش یابد، مشروط بر اینکه یکنواختی نور حفظ شود.
در میدانچههای داخل پارک یا فضاهای باز، ممکن است چیدمان به صورت دایرهای یا شبکهای اجرا شود.
یک قاعده تجربی برای تخمین فاصله پایه پارکی
در طراحی اولیه میتوان از این رابطه استفاده کرد:
فاصله پایه ≈ ۴ تا ۵ برابر ارتفاع پایه
مثلاً:
پایه ۳ متری → فاصله حدود ۱۲ تا ۱۵ متر
پایه ۴ متری → فاصله حدود ۱۶ تا ۲۰ متر
پایه ۵ متری → فاصله حدود ۲۰ تا ۲۵ متر
این اعداد تقریبی هستند و برای طراحی دقیق باید محاسبات روشنایی انجام شود.
عوامل مؤثر بر فاصله پایه چراغ پارکی
ارتفاع پایه
توان و شار نوری چراغ
زاویه پخش نور
رنگ پوشش زمین (چمن، سنگفرش، آسفالت)
میزان روشنایی مورد نیاز (لوکس هدف معمولاً ۵ تا ۱۵ لوکس در مسیرهای پارکی)
نوع کاربری فضا (مسیر پیادهروی، فضای نشیمن، زمین بازی)
در پروژههای حرفهای برای بررسی یکنواختی نور و مقدار لوکس سطح معمولاً از نرمافزارهایی مانند DIALux استفاده میشود.
جمعبندی
به طور عملی میتوان گفت:
پارکهای کوچک و مسیرهای باریک: ۱۲ تا ۱۸ متر
پارکهای متوسط: ۱۸ تا ۲۲ متر
بوستانهای بزرگ: ۲۰ تا ۲۵ متر
انتخاب فاصله مناسب باعث کاهش هزینه کابلکشی، بهبود یکنواختی نور و افزایش زیبایی محیط میشود.
