شناخت پایه چراغ خیابانی به عنوان مهمترین تامین کننده روشنایی فضاهای شهری یکی از مهمترین مطالب کارشناسان حوزه روشنایی و مبلمان شهری است که بهترین راه شناخت این سازه شهری بررسی قطعات آن است. قطعات پایه چراغ خیابانی به سه دسته اصلی و فرعی و جانبی تقسیم بندی میشود که قطعات اصلی در تمامی پایه چراغ ها یکسان و قطعات فرعی براساس ارتفاع و نوع پایه چراغ خیابانی متفاوت است. به طور مثال برای پایه چراغ خیابانی 6 متری مشخصات قطعات با پایه چراغ خیابانی 9 متری متفاوت است و یا قطعات پایه چراغ خیابانی دکوراتیو با پایه چراغ چندوجهی متفاوت است.
| قطعه پایه چراغ | دستهبندی | محل قرارگیری | کاربرد | مشخصات کلی |
|---|---|---|---|---|
| بدنه اصلی | اصلی | کل ارتفاع پایه | تحمل وزن و ایجاد ساختار اصلی پایه | فولاد ST37، معمولاً با ضخامت حدود 2 تا 5 میلیمتر، لولهای یا چندوجهی |
| براکت (سرانداز) | اصلی | بالای پایه | نگهداری و تعیین موقعیت سرچراغ | یکطرفه تا چهارطرفه، با طول متناسب با طراحی روشنایی |
| بیس پلیت | اصلی | پایین پایه | اتصال پایه به فونداسیون | ابعاد و ضخامت متناسب با ابعاد، ارتفاع، وزن و طراحی سازه |
| لچکی | اصلی | بین بدنه و بیس پلیت | تقویت اتصال بدنه به بیس پلیت | ورقهای تقویتی مثلثیشکل جوششده به بدنه و صفحه |
| پوشش بدنه | اصلی | سطح خارجی پایه | جلوگیری از خوردگی و زنگزدگی | گالوانیزه گرم یا رنگ الکترواستاتیک |
| سرچراغ | اصلی | انتهای براکت | تأمین روشنایی محیط | نوع، توان و تعداد چراغ براساس ارتفاع پایه و محاسبات روشنایی |
| دریچه دسترسی | اصلی | قسمت پایین بدنه | دسترسی به تجهیزات الکتریکی داخل پایه | معمولاً در ارتفاع قابل دسترس از سطح نصب |
| جعبه ترمینال و فیوز | اصلی | داخل پایه و پشت دریچه | اتصال، توزیع و حفاظت مدار برق | شامل ترمینال و تجهیزات حفاظتی متناسب با سیستم برق |
| مبله | فرعی/دکوراتیو | قسمت پایین پایه | زیباسازی و پوشاندن بخش پایینی پایه | آلومینیومی یا فولادی، یکتکه یا دوتکه، در طرحهای مختلف |
| کتیبه | فرعی/دکوراتیو | روی مبله یا بدنه | زیباسازی و اجرای طرح، نام یا نشان | معمولاً ورق فلزی با قابلیت برش و طرحزنی CNC |
| رابط | فرعی/دکوراتیو | محل اتصال بخشهای پایه | پوشاندن محل اتصال و افزایش زیبایی | معمولاً آلومینیومی و دارای طرحهای متنوع |
| سرنیزه | فرعی/دکوراتیو | بالاترین قسمت پایه | تکمیل نمای ظاهری پایه | معمولاً آلومینیومی و متناسب با طرح پایه |
| فونداسیون | جانبی | زیر پایه و داخل زمین | انتقال بار و تثبیت پایه | ابعاد و مشخصات بتن و آرماتور براساس محاسبات سازهای و شرایط محل |
| بولت | جانبی | داخل فونداسیون و زیر بیس پلیت | اتصال بیس پلیت به فونداسیون | قطر، طول و تعداد براساس طراحی و محاسبات سازه |
| مهره و واشر | جانبی | روی بولتها | محکم کردن پایه و توزیع مناسب فشار اتصال | متناسب با سایز بولت؛ در برخی پروژهها بهصورت مهره دوبل |
| کابل و سیم ارت | جانبی/الکتریکی | داخل بدنه | انتقال برق و ایجاد ایمنی الکتریکی | سطح مقطع و مشخصات براساس توان چراغ و طراحی برق |
قطعات اصلی پایه چراغ خیابانی
بدنه اصلی
بدنه این سازه از فولاد st37 با ضخامت 2 الی 5 میلیمتر ساخته میشود. بدنه این سازه را میتوان بر حسب نیاز و شرایط به صورت لوله ای یا چندوجهی ساخت که در هر دو صورت ساختار بدنه به صورت تلسکوپی طراحی میشود یعنی قطر سازه از پایین به بالا کاهش میابد که این امر برای افزایش مقاوت پایه چراغ صورت میگیرد.
براکت (سرانداز)
این سازه از دو دستک به طول 80 سانتیمتر الی 2.5 متر که در واقع رابط بدنه و سرچراغ میباشد استفاده میکند که بر حسب نیاز میتوان براکت را یک طرفه تا چهار طرفه طراحی نمود.

بیس پلیت و لچکی
بیس پلیت یا صفحه ستون در واقع قسمتی از پایه چراغ است که سازه به وسیله آن برپا میشود.ابعاد بیس پلیت براساس ابعاد دهانه پایینی سازه محاسبه میشود یعنی هرچه دهانه پایینی بزرگتر باشد بیس پلیت هم شعاع بیشتری خواهد داست و بالعکس.ضخامت بیس پلیت هم براساس وزن پایه تعیین میگردد یعنی هرچه وزن سازه بیشتر باشد میبایست بیس پلیت با ضخامت بیشتری طراحی نمود.لچکی نیز به همین صورت طراحی میشود لچکی در واقع تکه های مثلثی شکل است که از یک ضلع به بیس پلیت و از ضلع دیگر به بدنه سازه جوشکاری میشود تا اتصال بیس پلیت به بدنه تقویت شده و پایه در برابر فشارها و تنش های متناوب تحمل بیشتری داشته باشد.
پوشش
پوشش پایه چراغ به منظور حفظ سازه از زنگ زدگی و خوردگی استفاده میشود که استفاده از گالوانیزه گرم و یا رنگ الکترواستاتیک بهترین گزینه ها هستند.
سرچراغ
نوع و توان چراغ براساس ارتفاع پایه و مشخصات محیط تعیین میشود.
دریچه دسترسی
دریچه ای است که در ارتفاع تقریبا یک متری از بیس پلیت در بدنه پایه ایجاد میشود که بتوان به داخل بدنه پایه و قطعاتی همچون کابل و فیوز دسترسی داشت.
جعبه ترمینال و فیوز
جعبه ترمینال و فیوز معمولاً داخل بدنه پایه و پشت دریچه بازدید قرار دارد. بخش مرتبسازی و وجود آن باعث میشود سیمکشی پایه ایمنتر باشد.
قطعات فرعی پایه چراغ خیابانی
در پایه چراغ های دکوراتیو قطعات جانبی به اندازه قطعات اصلی اهمیت دارد به همین دلیل به تفصیل به معرفی آنها میپردازیم:
مبله
مبله قطعه ای است جانبی که در قسمت پایین پایه قرار میگیرد. مبله را به دو صورت یک تکه و یا دو تکه از آلومینیوم ریخته گری و یا فولاد میسازند که مدل فولادی معمولا با کتیبه زیباسازی میشود کتیبه قطعه نازک فلزی است که از طریق CNC امکان اجرای هر طرحی روی آن وجود دارد به طور مثال طراحی نام یک شهر و یا نام یک سازمان. امکان طراحی متنوع برای مبله نیز وجود دارد که به طور کلی دو طرح گلدانی و یا مکعبی را برای مبله در نظر میگیرند.
رابط و سرنیزه
یکی دیگر از قطعاتی که در زیباسازی پایه چراغ دکوراتیو موثر است رابط و سرنیزه میباشد که از آلومینیوم ساخته میشود. از رابط برای برای پوشش محل اتصال قطعات پایه که با جوشکاری به یکدیگر متصل میشوند استفاده میشود و از سرنیزه برای قسمت بالایی پایه استفاده میشود.
قطعات جانبی پایه چراغ خیابانی
این نوع قطعات جز ساختار پایه چراغ خیابانی نیستند اما چون همیشه وجودشان در کنار پایه چراغ خیابانی ضروری است به همین دلیل این قطعات را بخشی از پایه چراغ میدانیم.
فونداسیون
فونداسیون در واقع نگهدارنده پایه چراغ میباشد به همین خاطر انتخاب یک فونداسیون مناسب که توسط افراد متخصص و براساس استاندارد های فنی تعیین شده باشد بسیار با اهمیت است.مشخصات فنی فونداسیون (ابعاد بولت،ابعاد و عیار بتن) بر اساس میانگین سرعت باد در منطقه، وزن سازه و…تعیین میگردد.نکته دیگر در مورد فونداسیون برج نوری اتخاب فونداسیون پیش ساخته و یا فونداسیون در محل میباشد. ابعاد فونداسیون باید در نقشه پایه چراغ خیابانی درج شود.
مهره، واشر و اتصالات پایینی
مهره و واشر شاید قطعات کوچکی به نظر برسند، اما در استحکام نهایی پایه نقش مهمی دارند. همین قطعات هستند که صفحهکفی را روی بولتها محکم میکنند. این قطعات روی رزوه بولتها و در قسمت بالا یا پایین صفحهکفی نصب میشوند. مهرهها پایه را روی فونداسیون محکم میکنند و واشرها باعث میشوند فشار به شکل یکنواختتری روی صفحهکفی پخش شود. در بعضی نصبها، از مهره دوبل استفاده میشود تا اتصال در برابر لرزش مطمئنتر باشد.
سوالات متداول
قطعات اصلی پایه چراغ خیابانی شامل چه چیزهایی است؟
قطعات اصلی انواع پایه چراغ خیابانی شامل بدنه اصلی، سکشنها، بیسپلیت، بولت، مهره، واشر، لچکی، فونداسیون، براکت یا دستک، سرنیزه، دریچه بازدید، کابل، ترمینال، ارت، چراغ و پوشش نهایی مثل گالوانیزه یا رنگ است. در پایههای دکوراتیو، کاور، کتیبه و قطعات تزئینی هم به این مجموعه اضافه میشوند.
آیا مشخصات قطعات فرعی پایه چراغ دکوراتیو نیز براساس ابعاد پایه تعییر میکند؟
با افزایش ارتفاع پایه چراغ باید از قطعات دکوراتیو بزرگتر با مقاومت بیشتر استفاده نمود.
کدام قطعات پایه چراغ خیابانی بیشتر نیاز به بررسی یا تعویض دارند؟
چراغ، کابل، ترمینال، مهره، بولت، دستک، رنگ یا پوشش گالوانیزه و دریچه بازدید بیشتر از سایر قطعات نیاز به بررسی دارند. نشانههایی مثل خاموشی چراغ، چشمک زدن، زنگزدگی، لق شدن پایه، خم شدن دستک یا نفوذ آب به داخل پایه باید جدی گرفته شود.
مشخصات فنی قطعات پایه چراغ خیابانی بر چه اساس تعیین میشود؟
ابعاد و نوع پایه چراغ خیابانی مشخصات قطعات را تعیین میکند
پوشش گالوانیزه یا رنگ پایه چراغ چه اهمیتی دارد؟
پوشش گالوانیزه یا رنگ صنعتی از بدنه و قطعات فلزی در برابر زنگزدگی، رطوبت، آفتاب و خوردگی محافظت میکند. در مناطق مرطوب، بارانی یا خورنده، گالوانیزه گرم اهمیت بیشتری دارد. در پروژههای شهری و دکوراتیو هم رنگ سفارشی میتواند ظاهر پایه را با محیط هماهنگتر کند.




















